Meewerken aan mediation

Op Rechtvaardig Staphorst is bij de tips over het handhavingsverzoek al kort aandacht besteed aan mediation. In de conflicten die de gemeente Staphorst met burgers heeft is mediation vaak een van de eerste zaken die wordt voorgesteld. Op zich is dit niet zo vreemd, want dit middel kan, mits door een professionele en ervaren partij uitgevoerd, in conflicten tussen mensen vaak ontzettend veel goeds doen.

Wet handhaven en mediation 
Maar wat nu als een gemeente de wet moet handhaven, maar dat niet doet? En er daardoor een conflict ontstaat tussen burgers? De gemeente Staphorst stelt ook in die gevallen vaak mediation voor. Het kan er namelijk toe leiden dat de gemeente niets hoeft te doen, omdat burgers er samen uitkomen. Maar is dat niet de omgekeerde wereld? Is de wet er niet ook, om juist conflicten tussen burgers te voorkomen? En zou de gemeente dan niet gewoon de wet moeten handhaven? Wordt mediation niet teveel misbruikt om het voor de gemeente makkelijker te maken? En zo ja, moet u dan eigenlijk wel instemmen met mediation?

Wet-houder
Er zijn inmiddels een aantal ervaringen met het mediationtraject van Staphorst bekend. De ervaring van deze inwoners is dat de verhoudingen door de mediation van de gemeente Staphorst alleen maar verder zijn verslechterd. Waarom werkt mediation hier dan niet? Terwijl mediation normaliter zoveel leed kan voorkomen? De gemeente laat haar eigen verantwoordelijkheid als ‘wet-houder’ in deze mediationtrajecten vaak totaal buiten beschouwing. Terwijl de conflicten dus juist zijn ontstaan, omdat een van de burgers zich niet aan de wet houdt, en de ander daar overlast van ondervindt. Wanneer een gemeente in het traject geen duidelijkheid schept voor haar burgers met regels of kaders, dan kan het conflict nooit worden beslecht.

Meestal hadden deze partijen hierbij overigens te maken gehad met de coördinator mediation. Deze coördinator is een ambtenaar die op de afdeling juridische zaken werkt. Zijn directe collega’s nemen het op tegen diezelfde burgers in een mogelijke toekomstige juridische procedure. Het is als het ware een wolf in schaapskleren waar burgers al hun kaarten op tafel leggen. De informatie die bij mediation boven tafel komt, kan in het voordeel van de gemeente zijn, in het geval het toch op een juridische procedure uitloopt.

Is mediation mogelijk? 
Een gemeente moet bovendien goed nagaan of mediation überhaupt mogelijk is in de situatie waarin mensen zich bevinden. Als door strafrechtelijke aspecten een formele procedure moet worden gevolgd, is een mediationtraject met de gemeente geen optie. Ook als een gerechtelijke uitspraak nodig is, is een mediationtraject geen optie. En als de zaak al te zeer geëscaleerd is of er sprake is van geweld, is mediation niet mogelijk. (bron: o.a. DAS en F2)

Hiervan is bij sommige ‘hoofdpijndossiers’ van de gemeente sprake. Toch blijft de gemeente ook in deze gevallen mediation voorstellen. En inwoners blijven zeggen dat mediation geen opties is, omdat zij aangifte hebben gedaan van strafbare feiten, en zij dus niet op dit verzoek van de gemeente ingaan. Dit wordt hen echter niet in dank afgenomen door de gemeente. Bij formele procedures, bijvoorbeeld bij een gang naar de rechter, stelt de gemeente: “wij hebben al een aantal keren mediation voorgesteld, maar dat weigeren deze burgers.” Toch blijven de inwoners bij hun keuze. Omdat ze niet anders kunnen, maar ook omdat ze geen enkel vertrouwen hebben in de wijze waarop de gemeente Staphorst het middel mediation inzet.

Laat u goed adviseren
Mocht u dus het voorstel krijgen voor mediation, denk dan van tevoren goed na wat u wilt bereiken, en wat u van uw gesprekspartners (waaronder de gemeente) verwacht. Laat u goed adviseren. En bedenk: mediation werkt alleen als alle partijen eruit willen komen en concessies willen doen. Dan kan het echt veel goeds doen, en kunnen slepende conflicten worden beslecht.